Nieuws

De Afdeling bestuursrechtspraak Raad van State heeft op 14 januari in vier zaken uitspraken gedaan over of het COA een eigen bijdrage mag vragen aan asielzoekers voor de kosten van de opvang indien zij over een eigen vermogen beschikken boven de vermogensgrens dat volledig bestaat uit vermogen ontvangen uit dwangsommen opgelegd wegens te laat beslissen op de asielaanvraag door de IND. De Afdeling is van oordeel dat het COA deze eigen bijdrage ook dan mag vaststellen. (ve26000048, ve26000049, ve26000050, ve26000051). De Afdeling overweegt dat de dwangsom niet is bedoeld als een sanctie voor de minister voor het overschrijden van de beslistermijn en ook niet als vorm van genoegdoening voor degene die te lang op een besluit wacht en dus ook niet als een immateriële schadevergoeding moet worden gezien. In een van de zaken heeft het COA toegelicht dat vreemdelingen een keuze hebben om het volledige bedrag ineens te voldoen of per maand te betalen. Vreemdelingen hoeven het bedrag dus niet op voorhand en ineens te betalen. De Afdeling gaat ervan uit dat het COA deze toelichting in een besluit tot vaststelling van een eigen bijdrage opneemt, zodat voor vreemdelingen duidelijk is dat zij die keuze hebben. Dat de IND net als het COA betrokken is bij de vreemdelingenketen, betekent niet dat een fout van de IND eerder in deze keten, zoals hier het niet tijdig nemen van een besluit, later in die keten meebrengt dat het daardoor verkregen vermogen niet vatbaar is voor het in rekening brengen van een eigen bijdrage in de kosten die het COA voor opvang maakt en dat daarom de toepassing van de vaststellingsregels niet evenwichtig is. Het besluit is niet in strijd met het Unierechtelijk evenredigheidsbeginsel. In een van de zaken is de redelijk termijn voor het doen van een uitspraak overschreden. Die overschrijding van een half jaar ligt aan de Afdeling. De vreemdeling krijgt daar een schadevergoeding voor.

In het laatste nummer van dit jaar, dat vandaag verschijnt:
Werkelijk gezinsleven ve25002109 
Volgens Nadia Ismaïli, Daan de Bruijn en Betty de Hart zou het begrip ‘gezin’ in het migratiebeleid moeten worden aangepast. Deze conclusie trekken zij in het rapport Gezinsmigratie 3.0, dat ze schreven in opdracht van het WODC. Er is in het gezinsmigratiebeleid nauwelijks ruimte voor het dynamische karakter van gezinsleven: het familierecht beschermt zowel ontwikkelend als bestaand gezinsleven, het migratierecht vrijwel uitsluitend bestaand gezinsleven. Uitgangspunt zou moeten zijn het ‘werkelijk gezinsleven’, waardoor juridische, materiële, financiële en emotionele afhankelijkheid kunnen worden meegewogen.
Exclusiviteit vereist?  ve25002111
Als een asielzoeker wegens zwangerschap, pasgeboren kind, ernstige ziekte, zware handicap of hoge leeftijd ‘afhankelijk’ is van zijn kind, broer of zus of ouder die wettig in een lidstaat verblijft, regelt de Dublinverordening dat die lidstaat in plaats van de oorspronkelijk aangewezen lidstaat verantwoordelijk is voor de behandeling van het asielverzoek. IND en Afdeling eisen hierbij ‘exclusieve’ afhankelijkheid’, wat niet te herleiden is tot Europeesrechtelijke of nationale regelgeving. Marieke van Eik, Karin Zwaan en Romy Oelen concluderen dat de strengere eis, waarover rechtbanken steeds verschillend oordelen, in strijd is met het Unierecht en Unierechtelijke beginselen.
Geheugenonderzoek ve25002110 
Kunnen asielzoekers met een geheugenonderzoek onderbouwen dat door verklaarbare gebreken in hun geheugen hun asielrelaas niet compleet, coherent en consistent was? De Raad van State ging af op een deskundige die meent dat dit mogelijk en wenselijk is. Marcelle Reneman gaat na wat dit betekent voor de rapporten van het Instituut voor Mensenrechten en Medisch Onderzoek (iMMO). De uitspraak van de Afdeling leidt volgens haar tot een zwaardere ‘en wellicht onmogelijke’ bewijslast voor de asielzoeker.
Smokkel van eigen kind ve25002113 
Een moeder die haar minderjarige dochter en nichtje mee de grens over smokkelt, is niet strafbaar. Bij een letterlijke lezing zou dat weliswaar onder een Europese richtlijn vallen voor strafbaarstelling van hulp bij illegale binnenkomst. Maar het Europese Hof van Justitie besliste dat dit onaanvaardbaar is. Gerrie Lodder laat zien dat de richtlijn sowieso te ruim is geformuleerd.
Ongedocumenteerd en onbetaald ve25002114 
Heeft een ongedocumenteerde die arbeid verricht, recht op betaling van het achterstallig loon? Tess Sanders schetst de zelden gebruikte, want onbekende, mogelijkheden om het loon te vorderen.
En
* Het aankomende Asiel- en Migratiepact handhaaft de hoofdregel voor de erkenning van diploma’s en andere kwalificaties van niet-EU-burgers, namelijk gelijke behandeling met burgers van de EU-lidstaat, zo constateert Lavinia Kortese. ve25002107 
* In het migratierecht worden relatief veel regels gemaakt door de regering of een minister. Die kijkt dan vooral naar haalbaarheid van uitvoering en houdt minder rekening met politieke minderheden of mogelijke compromissen. Lieneke Slingenberg hoopt in haar redactioneel dat de nieuwe Tweede Kamer meer oog heeft voor zorgvuldige begrenzing van de wetgevende bevoegdheid van het bestuur. ve25002105

Met ingang van 1 januari 2026 verschijnt JV twaalf keer per jaar. Door deze maandelijkse verschijningsfrequentie krijgen onze auteurs meer tijd om een zo betrouwbaar en objectief mogelijk overzicht samen te stellen van de belangrijkste ontwikkelingen in de rechtspraak op het gebied van asiel- en vluchtelingenrecht en het reguliere vreemdelingenrecht. Op deze manier blijft u steeds goed geïnformeerd over de meest relevante uitspraken binnen dit dynamische rechtsgebied.

JV 2025 afl. 16 met 21 uitspraken en 7 noten is verschenen met noten van:
Hermie de Voer bij een arrest van de HR over art. 4 RWN (Nederlanderschap door erkenning) en de vereiste vaststelling van biologisch vaderschap via een DNA-test van een laboratorium zoals bedoeld in art. 1 lid 6 van het Besluit DNA-onderzoek vaderschap. Tom de Boer bij een arrest van het Gerechtshof Den Haag waarin het hof het kort gedingvonnis van 2 september 2025 vernietig en aansluit bij de schorsing van 12 september 2025 en oordeelt dat de Staat niet onrechtmatig handelt door evacuatie van 42 Afghaanse voormalige ambassadebewakers en hun gezin te weigeren. Andrea Pool en Evert Bloemen bij een Afdelingsuitspraak over de voorgenomen overdracht van een zieke asielzoekster aan Frankrijk in het kader van de Dublinprocedure waarbij het arrest C.K. centraal staat en vereist dat alle aanzienlijke en onomkeerbare gevolgen van overdracht worden meegewogen. Eric Gubbels bij de overzichtsuitspraak van de Afdeling met een nieuw beoordelingskader voor gemeenten hoe om te gaan met verzoeken om iemands identiteitsgegevens te wijzigen in de BRP.  Mark Klaassen bij een Afdelingsuitspraak over de onderzoeksplicht van de minister bij toetsing aan art. 8 EVRM in kwesties van hechte persoonlijke banden tussen grootouder en kleinkind, waarbij de de minister zich zowel bij het vaststellen van hechte persoonlijke banden als bij de belangenafweging dient te verhouden tot wat de aanvrager ten aanzien van het belang van het kind aanvoert. Sjoerd Thelosen bij een uitspraak van de meervoudige kamer van de rechtbank Den Haag over de vervagende scheidslijn tussen asielrecht en regulier migratierecht door de Terugkeerrichtlijn en de terugkeerprocedure. Mark Klaassen bij een uitspraak van de rechtbank Den Haag over de toetsing aan art. 8 EVRM bij intrekking van de verblijfsvergunning van een ouder van een minderjarige derdelander met zelfstandig verblijfsrecht, waarin is geoordeeld dat de minister onvoldoende inzicht heeft gegeven in het belang van het kind.

Voor het jaar 2026 gelden de volgende prijzen voor het lidmaatschap van de WRV:
1. WRV-standaardlidmaatschap: € 1567,85 
2. WRV-lidmaatschap waarbij men al lid is van de WRV-asiel: € 1251,79 
3. WRV- volglidmaatschap: € 796,99 
De prijzen voor de JV en A&MR worden niet verhoogd. 
Opzeggingen dienen uiterlijk 31 december 2025 te zijn ontvangen.

In deze derde migratie-update van 2025 geeft Órlaith Higgins, stagiaire bij de Commissie Meijers, een overzicht van de recente ontwikkelingen op het gebied van migratie en asiel in de EU en de wetgevingsvoorstellen van de EU van augustus, september en oktober 2025. In deze update worden onder andere besproken: het Entry-Exit systeem; vrijwillige en gedwongen terugkeer naar Afghanistan; de top van de Europese Politieke Gemeenschap; en jurisprudentie van het HvJEU en het EHRM.

JV 2025 afl. 15 met 19 uitspraken en 5 noten is verschenen met noten van:
Lieneke Slingenberg bij een arrest van het Hof van Justitie EU SA en RJ over de vraag wat de Unierechtelijke verplichtingen zijn voor lidstaten met betrekking tot de opvang van asielzoekers, wanneer de gewoonlijke beschikbare opvangcapaciteit tijdelijk is uitgeput, vanwege een onvoorzienbaar en onafwendbaar groot aantal derdelanders dat om tijdelijke of internationale bescherming verzoekt. Stephanie Rap bij drie Afdelingsuitspraken over hoe moet worden aangekeken tegen het recht van het kind om gehoord te worden, zoals vastgelegd in art 12 IVRK. De minister van Asiel en Migratie moet in asiel- en Dublinprocedures begeleide kinderen tussen de twaalf en vijftien jaar in de gelegenheid stellen om hun mening vrijelijk te uiten. Rosali Fitz bij uitspraak van de Afdeling waarin de minister zich wijzend op de wijziging van het Vreemdelingenbesluit zich op het standpunt stelt dat zij de discretionaire bevoegdheid niet meer bezit. De Afdeling maakt echter korte metten met deze redenering en geeft duidelijkheid over het gevolg van de wijziging van het Vreemdelingenbesluit inzake het bestaan van de discretionaire bevoegdheid van de minister. Marq Wijngaarden bij een Afdelingsuitspraak over een naturalisatiezaak waarbij een taakstrafverbod aan de orde is. De vraag is of de onderhavige uitspraak een al dan niet voorlopig eindpunt is van de inbreuk die het evenredigheidsbeginsel kan maken op de beleids- en beoordelingsruimte bij naturalisatie. Aniel Pahladsingh bij een uitspraak van VK Roermond waarin hij ingaat op twee aspecten, de bevriezingsmaatregel ten aanzien van de derdelander uit Oekraïne in relatie tot de terugkeerrichtlijn en de ambtshalve toetsing door de rechtbank aan het eerder vastgestelde terugkeerbesluit op grond van het Adrar arrest.

In het novembernummer dat vandaag verschijnt: 
LHBTIQ+-bewijs ve25001928 
Hoe een beslisambtenaar de geloofwaardigheid van de seksuele gerichtheid van een asielzoeker beoordeelt, is sterk afhankelijk van de ervaring, integriteit en de (on)bevooroordeelde blik van de ambtenaar. Hoe toetst de rechter die beoordeling, en wat is daarin veranderd sinds de Toeslagenaffaire? Eva Berger & Jo-Anne Nijland schetsen de bewijsrechtelijke moeilijkheden, de ontwikkelingen en de mogelijkheden. De rechter kan bijvoorbeeld als voorwaarde stellen dat een passend referentiekader wordt gebruikt. 
Ras of nationaliteit ve25001929 
Het College voor de Rechten van de Mens krijgt veel verzoeken om te oordelen over onderscheid op grond van ras of nationaliteit. Ashley Terlouw analyseert de oordelen van het College op deze gronden. Bij toeslagen, banken en woonwagens blijken hiermee relatief veel problemen voor te komen. 
Syrische kindhuwelijken ve25001930 
Sinds kort worden asielverzoeken van Syrische mannen afgewezen als zij in Syrië een huwelijk met een minderjarige hebben geconsummeerd. Esther van Eijk & Pouya Fard bepleiten een bredere kijk op deze gevallen en beschrijven het Syrische huwelijksrecht en -strafrecht. De rechtbank in Zwolle heeft als enige rechtbank geoordeeld dat de mening van de echtgenote over het huwelijk bij de beoordeling betrokken moet worden. Van Eijk en Fard vinden dat ook de belangen van de kinderen een rol moeten spelen. 
Achterstanden en verlengen ve25001935 
Nederland mag de termijn van zes maanden om op een asielverzoek te beslissen niet verlengen om bestaande achterstanden weg te werken, zo besliste het Europese Hof van Justitie. Volgens Viola Bex-Reimert &Taco Groenewegen betekent dit onder meer dat de mogelijkheden van vreemdelingen om een tijdig besluit af te dwingen, feitelijk negen maanden zijn opgeschort. 
En: 
* Pieter Boeles e.a. beschrijven in het In Memoriam over Wim Verberk zijn betekenis voor de advocatuur. Verberk heeft de vreemdelingenrechtelijke databank opgezet die iedereen tegenwoordig kent als Migratieweb); ve25001933 
* Sadhia Rafi brengt weer de (najaars-)kroniek toelatingsgronden asiel 2025/2; ve25001934 
* Shane van Galen bespreekt de vraag of gebrek aan voedsel, stromend water en onderdak een rol moeten spelen bij de beslissing over het asielverzoek; ve25001936 
* In het redactioneel constateert Tess Sanders dat de sociale advocatuur na 50 jaar in nood verkeert, al is er hoop nu universiteiten een groeiende belangstelling voor de sociale praktijk vertonen; ve25001927 
* en in de column noemt Eduard Nazarski drie gevaren van de voorgenomen terugkeerhub in Oeganda. Nummer één: het levensgrote risico van ernstige mensenrechtenschendingen. ve25001932

De Afdeling heeft in een overzichtsuitspraak van vandaag op een rij gezet hoe gemeenten moeten omgaan met verzoeken om iemands identiteitsgegevens te wijzigen in de basisregistratie personen. Deze ‘rectificatieverzoeken’ gaan vaak gepaard met bewijsproblemen, omdat burgers buitenlandse documenten aan hun verzoek ten grondslag leggen waarvan soms lastig is vast te stellen of de inhoud juist is. De Afdeling geeft voor deze beoordeling een nieuw kader. Dat bevat drie stappen, waarbij per stap is aangegeven wie wat moet bewijzen. Als eerste stap moet de aanvrager aannemelijk maken dat het document een zogenoemd brondocument is. Als sprake is van een brondocument, moet in de tweede stap worden beoordeeld of de gegevens die daarin staan ook juist zijn. In de derde stap moet aannemelijk zijn dat de gegevens in het document ook echt betrekking hebben op de aanvrager.

In aflevering 14 van Jurisprudentie Vreemdelingenrecht zijn 18 uitspraken en 7 noten gepubliceerd. Noot Muhyadin Mohamud en Marcelle Reneman bij het HvJEU arrest Darvate e.a. over vergunningen voor studie waarbij studenten kennelijk zo laat uitsluitsel over de aanvraag van hun verblijfsvergunning kregen dat zij een deel van het studiejaar misten. Het Hof oordeelt dat de bepalingen in de richtlijn niet vereisen dat de aanvrager toegang heeft tot een uitzonderlijke spoedprocedure in beroep. De annotatoren merken op dat dit probleem In Nederland niet, of in mindere mate speelt dan in België, rijst de vraag of de hier besproken uitspraak van het HvJ EU mogelijk relevant is voor andere typen zaken, zoals visumzaken? Noot Karen Geertsema en Karin Zwaan bij HvJEU arrest Alace en Canpelli waarin het Hof antwoord geeft op vier vragen: de mogelijkheden tot nationale aanwijzing van een veilig land van herkomst(1), de openbaarheid van de bronnen bij die aanwijzing (2) en de rechtsmiddelen daartegen (3). Vraag 4 gaat over de materiële voorwaarden voor de aanmerking van een land als veilig. De annotatoren bespreken de antwoorden op de vragen en de gevolgen voor het beleid in Nederland. Noot David Kuiper bij het arrest HvJEU Adrar over als je iemand opsluit om te gaan uitzetten je wel zeker moet zijn dat deze persoon bij terugkeer niet het risico loopt onmenselijk te worden behandeld. David bespreekt meteen ook de einduitspraak van VK Roermond die de vragen had gesteld aan het Hof. Noot Hermie de Voer bij een Tjebbes uitspraak van de ABRvS. Bijzonder omdat het maar sporadisch voorkomt dat iemand schriftelijk bewijs heeft van meer dan tien jaar geleden waaruit blijkt dat er rond het tijdstip van verlies van het Nederlanderschap concrete plannen waren om naar de EU te verhuizen om daar te gaan werken. Noot Ricky van Oers bij een Afdelingsuitspraak over een afwijzing naturalisatieverzoek, omdat uit onderzoek zou zijn gebleken dat appellant sympathisant is van meerdere terroristische groeperingen die een internationale gewelddadige jihad voeren. Omdat hij de democratische rechtsorde afwijst en daarmee niet als voldoende ingeburgerd kan worden beschouwd, voldoet hij niet aan de inburgeringsvoorwaarde van artikel 8 RWN. Noot Annette Schrauwen bij een Afdelingsuitspraak met nadere uitleg over het arrest FS. De Afdeling wijst erop dat het Hof al in FS aangaf dat de belangen van elk element moeten worden beoordeeld en tegen elkaar worden afgewogen aan de hand van alle concrete omstandigheden van het geval. Daarom kunnen de duidelijke regels voor de beoordeling of een verwijderingsbesluit is uitgewerkt waar de minister om vraagt maar in beperkte mate worden geformuleerd. Noot René de Groot bij een rechtbank uitspraak over het optierecht van art. 6 lid 1 onder p RWN, waarvan gebruik kan worden gemaakt door degenen die van rechtswege het Nederlanderschap hebben verloren terwijl op het moment van verlies “redelijkerwijs voorzienbaar was dat dit tot onevenredige gevolgen uit oogpunt van het Unierecht zou leiden.

In aflevering 13 van JV zijn 19 uitspraken en 6 noten gepubliceerd: Noot Stefan Kok bij het HvJEU arrest Kinsa waarin zij belangrijke uitgangspunten over de verhouding van het bestraffen van hulp bij illegale binnenkomst onder Unierecht en de rechten van asielzoekers en kinderen voor wie zij de zorg hebben geeft. Noot Mark Klaassen bij een Afdelingsuitspraak waarin wordt verduidelijkt hoe moet worden vastgesteld dat er sprake is van familieleven in de zin van art. 8 EVRM tussen volwassen gezinsleden. De Afdeling gebruikt het arrest Martinez Alvarado t. Nederland voor de interpretatie van verschillende aspecten van bijkomende elementen van afhankelijkheid. Klaassen plaatst de uitspraak in het raamwerk van de IND-Werkinstructie. Noot Sjoerd Thelosen bij een Afdelingsuitspraak waarin zij bepaalt wanneer het tijdsverloop van de beroepsprocedure asiel te lang wordt om de grensdetentie nog voort te laten duren. De termijn van dertien weken roept echter wel vragen op want die komt namelijk simpelweg niet voor in de bestaande regelgeving en de huidige Opvangrichtlijn zegt alleen dat het “zo kort mogelijk” moet. Noot Muhyadin Mohamud bij een Afdelingsuitspraak over een al dan niet verschoonbare studieachterstand van een student. Sinds 1 januari 2023 biedt de Afdeling rechtsbescherming in eerste aanleg aan studenten die opkomen tegen beslissingen van hun onderwijsinstelling. Deze taak is overgenomen van het opgeheven College van Beroep voor Hoger Onderwijs (CHBO). Noot Elles Besselsen bij een Afdelingsuitspraak dat het verrichten van meer dan marginale zorg- en/opvoedingstaken en de afhankelijkheidsverhouding zoals genoemd in beleid geen cumulatieve vereisten zijn voor het verkrijgen van een afgeleid verblijfsrecht o.g.v. art. 20 VWEU en verduidelijkt wanneer een weerlegbaar rechtsvermoeden van die afhankelijkheidsverhouding bestaat, in het licht van de arresten Chavez en XU en QP. Galina Cornelisse bij een uitspraak van VK Zwolle waarin deze nadrukkelijk afwijkt van de vaste lijn van de Afdeling. Die lijn, zoals uiteengezet in een overzichtsuitspraak uit 2020 komt er op neer dat “de staatssecretaris bij de meeste zware gronden kan volstaan met een toelichting die laat zien dat deze gronden zich feitelijk voordoen.